PINAGTSISMISAN NG BUONG BARRIO ANG SUNDALONG UMUWI NA WALANG DALANG MEDALYA AT PURO “PEKLAT” LANG DAW SA KATAWAN, PERO NATIGILAN SILA SA PAG-INOM NANG BUMABA ANG ISANG HENERAL MULA SA ISANG ARMY JEEP AT SUMALUDO DITO
Limang taon nawala si Berting sa kanilang baryo. Sundalo siya. Ang inaasahan ng lahat, pag-uwi niya ay marami siyang kwento ng kabayanihan, maraming pera, at puno ng medalya ang dibdib.
Pero nang bumaba si Berting sa tricycle, iba ang itsura niya.
Payat. Lubog ang mata. At ang pinaka-kapansin-pansin, puro peklat ang braso at leeg niya. May malaking hiwa sa mukha na parang tinaga.
Walang medalya. Walang bagong uniporme. Bitbit lang niya ang isang lumang duffel bag.
Agad itong pinag-usapan sa inuman sa tapat ng tindahan ni Aling Bebang.
“Tignan niyo si Berting,” tawa ni Mang Kanor, ang lasenggo ng baryo. “Kala ko ba Special Forces? Bakit mukhang Special Basura?”
Nagtawanan ang mga kainuman niya.
“Wala man lang dalang medalya!” hirit ng isa pa. “Yung anak ni Kapitan, pag-uwi dito, may Gold Cross! Eh si Berting? Peklat lang ang uwi! Siguro duwag ’yan sa giyera! Siguro unang putok pa lang, tumakbo na kaya nasugatan sa likod!”
Dumaan si Berting sa tapat ng inuman para bumili ng yosi. Rinig na rinig niya ang pangungutya.
“Hoy Berting!” sigaw ni Mang Kanor. “Anyare sa mukha mo? Nadapa ka ba sa takot? Saan ka ba galing? Sa kusina ng kampo? Hahaha!”
Hindi umimik si Berting. Yumuko lang siya, kinuha ang binili, at naglakad pauwi. Sanay na siya sa sakit. Mas masakit pa ang pinagdaanan niya kaysa sa salita ng mga lasenggo.
Lumipas ang ilang araw, lalong lumala ang chismis. Kesyo dishonorable discharge daw. Kesyo na-baliw daw sa bundok. Walang gustong kumausap kay Berting.
Isang hapon, habang nagkakagulo sa inuman si Mang Kanor at nagyayabang na naman…
BRRMMM—BRRMMM—BRRMMM!
Isang malakas na ugong ng makina ang umalingawngaw. Napalingon ang lahat.
“Anong meron? Sino ’yan?” sigaw ng mga tao.
Sa gitna ng basketball court ng baryo, huminto ang isang itim na Army Jeep.
Nanlaki ang mata ng mga taga-baryo. “Hala! Bakit may military jeep? Giyera na ba?!”
Bumaba ang mga sundalong naka-full battle gear at pinalibutan ang area.
Sumunod na bumaba ang isang lalaking may edad na, pero tindig-militar. Puno ng medalya ang dibdib at may apat na bituin sa balikat.
Isang 4-Star General.
Tumahimik ang lahat. Pati si Mang Kanor na kanina ay maingay, napa-atras at nanginginig ang tuhod.
“Sino hinahanap nila?” bulong ng mga tao.
Naglakad ang Heneral diretso sa maliit na bahay nina Berting.
Sakto namang lumabas si Berting, naka-sando lang at nagwawalis ng bakuran.
Nang makita ng Heneral si Berting, tumigil ito sa paglalakad.
Ang inaasahan ng mga tao ay aarestuhin si Berting.
Pero nagulat ang buong baryo nang—
ANG WAKAS: Ang Tunay na Bayani
Nanahimik ang buong baranggay. Ang baso ng alak ni Mang Kanor ay muntik nang mahulog nang makita ang susunod na nangyari.
Huminto ang 4-Star General sa tapat ni Berting. Sa isang iglap, sabay-sabay na nag-Snap to Attention ang lahat ng mga sundalong kasama nito. Ang Heneral, dahan-dahang itinaas ang kanyang kamay at nagbigay ng isang Pinakamataas na Saludo kay Berting—isang lalakeng naka-sando lang at may hawak na walis tambo.
“Sir! Bakit po kayo sumasaludo sa kanya?” sigaw ni Mang Kanor na hindi na nakapagpigil sa pagtataka.
Lumingon ang Heneral sa mga taga-baryo, ang kanyang tingin ay kasing talim ng espada.
“Hindi niyo ba kilala ang taong ito?” malakas na tanong ng Heneral. “Ang mga peklat na kinukutya ninyo? Iyan ang mga sugat na natamo niya nang iligtas niya ang buong batalyon namin sa gitna ng ambush sa kuta ng mga terorista. Si Berting ang huling lumabas sa apoy para siguraduhing walang maiiwang buhay na kasamahan!”
Napanganga ang lahat. Ang tawa ni Mang Kanor ay napalitan ng matinding kaba.
Ang Lihim na Misyunaryo
Naglakad ang Heneral palapit kay Berting at inilahad ang isang itim na kahon. “Col. Alberto ‘Berting’ Reyes, paumanhin kung natagalan ang pagpunta namin. Ang misyon niyo ay Top Secret, kaya hindi namin maibigay ang parangal sa publiko noon. Pero ngayon na tapos na ang operasyon, narito na ang nararapat para sa iyo.”
Binuksan ng Heneral ang kahon. Kumikinang ang isang Medal of Valor—ang pinakamataas na parangal na maaaring makuha ng isang sundalong Pilipino.
“Ang mga peklat sa mukha niya?” patuloy ng Heneral habang nakatingin sa mga chismoso. “Galing ‘yan sa pagsangga niya sa isang granada para hindi mamatay ang mga sibilyang tulad ninyo. Wala siyang dalang pera o medalya noong umuwi siya dahil mas pinili niyang ibigay ang kanyang sahod sa mga pamilya ng mga kasamahan nating pumanaw sa giyera.”
Ang Paghingi ng Tawad
Yumuko si Mang Kanor at ang kanyang mga kasama. Hindi sila makatingin nang diretso kay Berting. Ang “Special Basura” na tinatawag nila ay isa palang buhay na alamat sa buong sandatahang lakas.
Lumapit si Berting sa Heneral at tinanggap ang parangal nang may pagpapakumbaba. “Ginawa ko lang po ang tungkulin ko, Heneral,” maikli niyang sagot.
Bago umalis ang mga sundalo, lumingon si Berting sa mga taga-baryo. Walang galit sa kanyang mga mata, puro pang-unawa lang. “Ang medalya, nawawala o nananakaw. Pero ang mga peklat na ito? Ito ang tunay na kwento ng pagmamahal ko sa bayan. Hindi ko kailangan ng palakpak niyo para malaman na nakatulong ako.”
Mula noon, wala nang nangahas na mag-chismis kay Berting. Sa tuwing dadaan siya, ang mga lasenggo na dati ay nanunukso sa kanya, ngayon ay tumatayo nang maayos at tumatango bilang tanda ng respeto.
Ang “Peklat” ni Berting ay hindi na tiningnan bilang kapintasan, kundi bilang pinakamagandang palamuti na isinuot ng isang tunay na bayani ng kanilang baryo.